Prof. Dr. Uğur Özgöker’in İznik Ayini Üzerine Değerlendirmesi
Programda İznik’te düzenlenen dini tören ve bu törenin uluslararası, tarihsel ve jeopolitik anlamı tartışılmıştır. Prof. Dr. Uğur Özgöker, İznik’in Hristiyanlık tarihinde büyük öneme sahip olduğunu, ancak bu tarihsel mirasın Türkiye’nin egemenlik alanı içinde yeniden sembolik biçimde canlandırılmasının bazı Batılı çevrelerce siyasi mesaj olarak kullanılmak istendiğini belirtmiştir.
Özgöker’e göre, bu tür dini törenlerin yalnızca inanç boyutu değil, diplomatik ve kültürel sonuçları da bulunmaktadır. Türkiye’nin çok inançlı medeniyetler tarihine sahip bir ülke olarak hoşgörü çerçevesinde bu törenlere izin vermesi, Batı basınında zaman zaman “ekümenik tanıma” tartışmalarına dönüştürülmektedir. Bu noktada, dini özgürlüklerin istismar edilmeden yönetilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Özgöker ayrıca, Avrupa’da artan İslamofobi ve Türkiye karşıtlığı bağlamında bu tür olayların “çifte standartlı” bir tutumla ele alındığını dile getirmiştir. Avrupa’da cami açılışlarına veya Müslüman sembollerine yönelik yasaklar sürerken, Türkiye’nin Hristiyan ayinlerine açık yaklaşımının Batı tarafından yeterince takdir edilmediğini ifade etmiştir.
Tarihi perspektiften bakıldığında, İznik Konsili’nin 4. yüzyılda Hristiyanlığın kurumsallaşmasında oynadığı rolü hatırlatan Özgöker, bu mekânın sembolik değerinin günümüzde dini diplomasi aracı hâline geldiğini belirtmiştir. Türkiye’nin egemenlik hakları içinde kültürel mirasını koruma ve yönlendirme yetkisine sahip olduğunu söylemiştir.
Son olarak, Türkiye’nin bu tür uluslararası dini etkinliklerde “barış diplomasisi” perspektifiyle hareket etmesinin hem bölgesel hem küresel alanda yumuşak güç etkisini artırabileceğini vurgulamıştır. Bu yaklaşımın, Türkiye’nin laiklik ilkesini zedelemeden kültürel diplomasi alanında etkin bir pozisyon oluşturduğunu savunmuştur.
